Nhiều dòng họ sau khi lập hội đồng gia tộc là bắt tay ngay vào việc lớn: xây từ đường, quy tập mộ tổ. Kinh nghiệm cho thấy nên làm ngược lại — dựng nền nếp trước, công trình sau.
Bảy việc nên làm ngay
- Lập danh sách toàn bộ con cháu. Ghi rõ họ tên, đời thứ mấy, thuộc chi nào, đang ở đâu, số điện thoại liên lạc.
- Ghi âm lời kể của người cao tuổi nhất. Đây là việc gấp nhất, vì nguồn tư liệu này mất đi thì không lấy lại được.
- Chụp lại toàn bộ tư liệu cũ. Gia phả, bia mộ, hoành phi câu đối, sắc phong, ảnh thờ.
- Thống nhất tộc ước. Bản ngắn gọn cũng được, miễn là cả họ cùng bàn và cùng đồng ý.
- Mở sổ quỹ họ. Có người thủ quỹ, có người kiểm soát, công khai mỗi kỳ họp.
- Lập nhóm liên lạc. Một nhóm chung cho cả họ, các nhóm nhỏ theo chi.
- Chốt lịch giỗ Tổ và họp họ. Cố định ngày trong năm để con cháu ở xa chủ động thu xếp.
Vì sao thứ tự này quan trọng
Xây từ đường mà chưa có danh sách con cháu thì không biết huy động ai. Quy tập mộ mà chưa có tộc ước thì dễ nảy sinh tranh cãi giữa các chi. Còn nếu để các cụ cao niên qua đời trước khi kịp ghi lại lời kể, thì dù sau này có xây từ đường bề thế đến mấy, phần gốc rễ vẫn khuyết.
Làm xong bảy việc trên, dòng họ đã có đủ nền tảng: biết mình gồm những ai, từ đâu ra, sống với nhau theo lệ nào và lấy đâu ra kinh phí. Từ đó mọi việc lớn đều dễ hơn nhiều.